Dekaloglar

Dekaloglar ile ilgili derin konuşmanızı büyük bir zevkle okudum ancak bu film hakkında hiçbir bilgiye sahip değilim ne yazık ki..Maria;yazışmaların bir yerinde bu filmleri indirebileceğimiz bir adres olduğunu yazmışsınız..Bana da iletmeniz mümkün mü?

"Dekalog download" türü bir anahtar kelimeyle googledan indirebileceğiniz onlarca adrese ulaşabilirsiniz Empedokles . Dekalog 8'i ne yazık ki izleyemedim, öncesinde de sonrasında da; izleyince serinin bütünlüğü açısından tamamlamayı düşünüyorum forumu...

maria'nın yazdığı "dekalog" üzerine yazılardan sonra benim buraya yazmam elbet zor. "had" olayı olarak algılamal değil de gerek konu başlığının maria tarafından açılması ve ucuzfilm dışında ciddi bir katılım olmaması -empedokles'i ötelemiyorum elbet- konu başlığını benim nazarımda ona özgü yapmıştır.
yanılma payım elbet olabiliri gibisinden kendimi kaçıracak bir cümle de kurabilirim elbet.

NOT: Kiéslowski'nin "Üçleme"sini izlemiştim daha öncelerden; ama mairia'nın sayesinde dekalog'larla da tanıştım. teşekkürler maria.

DEKALOG 1: JEDEN (Ben senin Tanrı'nım, benden başka Tanrı yoktur.)

Tanrı inanılması gereken bir vrlıktır; çünkü tanrı bizim hesaplamalarımızın istisnalarını ortaya koyandır. Baba Krzystof her ne kadar tanrıyı reddetmiş olsa da onun yerine koyduğu başka bir ilahın kıskacındadır ve fark etmesi de epey zor olmuştur. Krzystof, her şeyin esin bir bilgiyle ortaya konabileceğini düşünürken burada yaptığı hata bilginin kendini yenileyebileceği ilkesi olmuştur.
Ateist bir çizgide işlenen baba (Krzystof) yeri geldiğinde laik bir şekilde istemeden de olsa hareket edeblmektedir; ama filmin son sahnesinde dine olan kzgınlığı son derece açık bir şekilde ortaya konmuştur.
Bu bölümde her ne kadar yoğun olarak din olgusu üzerinde durulmuşsa da gözden kaçmayan bir nokta da teknolojinin insan hayatındaki yeri ve insanı yanıltabilirliğidir. Yaşamı kolaylaştırmak adına kurulan teknoloji insanın yıkımına sebep olmaktadır, temelli bir mesaj da bölümün alt metinlerine eklenmiştir ki din olgusu da asıl olarak bu alt metin üzerinden vurgulanmıştır. Daha önce de belirttiğim gibi din, bilimin tükendiği yerde ortaya çıkacak bir sembol olarak bölümde işlenir.
Bölümün dikkat çeken bir diğer yanıysa aile olgusu ve parçalanmış aile yapısı üzerine kurgulanmış olmasıdır. Çocuk oyuncu (Pavel) babanın yanında kalıp babasının yaşam düzeni üzerine bir hayatı öğrenirken halası tarafından da hristiyanlıkla tanıştırılmakta ve hayatı sorgulamaktafır. Pavel artık bilmektedir ki her şeyin bilimsel bir açıklaması yapılamamaktadır ve bu ona babası (Krzystof) tarafından da açıklamaya çalışılmıştır.

"senin yolculuğuna katılamam
ben sadece bir konuğum"
T. Angelopoulos

Dekalog Jeden I: "Tanrın benim. Karşımda başka ilahların olmayacaktır."

Bölüm; ehemmiyetsiz gibi gözüken bir sohbetle başlar, meraklı oğul ve profesör babanın "ölüm" üzerine kahvaltı masasındaki diyaloglarıyla; bilime inançlı, ama taparcasına inançlı babanın somut yanıtlarının, çocuğun soyut sorularını tatmin etme şansı var mıdır...!?

"Oğul: İnsanlar neden ölür?
Baba: Değişir; kalp krizi, kanser, kaza, yaşlılık.
Oğul: Yani, ölüm ne demek?
Baba: Kalbin kan pompalaması durur, beyne kan gitmez, hareket durur, her şey durur. Her şey biter."

Bir üniversite profesörü olan babasını model alan Pavel, halasının gösterdiği tanımadığı Papa fotoğraflarına bile (ki beyazlı adamımızdır bu) "iyi biri mi" sorusunda hemen sonra "zeki biri mi" diye ikinci bir soruyla, "iyi"liğin ancak zekayla olabileceğini düşünecek kadar manevî algıdan uzak büyütülmüştür. Baba ise Hala'nın Pavel'in dîni eğitim alması isteğine kayıtsızdır, kendi dilerse neden olmasın diyerek geçiştirir.
Adam felsefenin yanıt aradığı "yaşamın anlamı nedir" sorusuna dahi bilgisayarla yanıt verebileceğini sanacak kadar da büyüklenmecidir. Aslında büsbütün inançsız sayılmaz ama kız kardeşinin de söylediği gibi "bunu asla kabul etmez"...

Pavel yeni patenleriyle kaymak için sabırsızlanıyordur, her şeyin hesaplanabilir olduğuna iman eden baba, bir dizi aritmetik hesaplamadan sonra buzun en az 257 kg.luk bir ağırlığı taşıyabileceğini söyler. Pavel'in yeni patenleriyle kayması için bulunmaz bir fırsattır bu.

Gecenin, buzun ve hüznün simgesi olarak bu kez mavi kadraj kullanan Kieslowski, Dekalogların içinde belki de en acıklı öykülerden birini bu bölümde izleyiciye sunar.

Babanın kiliseye koşup, mumları devirdiği sahne, içindeki son inanç kırıntısının isyana dönüştüğü tam bir inançsızlığın yansımasıdır. Daha sonra mı? Filmin başından beri eriyen gölün kenarında oturan kocaman gocuğu içindeki meczup filmin başındaki bu gizemli adamı nihayet sonunda açıklayan türdendir...

Matematiğin kesinliğine taptığınız dünyanızda emniyette olabilirsiniz -ah ne yanılgı!-; ama sevdikleriniz söz konusu olduğunda aynı güven dolu kibri taşıyamazsınız. O zaman acizleşir, mucizelere inanç kapısından isyan ve tiksintiyle geçiş yaparsınız, gerçek inançsız mucizlerin rastlantısal olduğunu rasyonalize edebilendir; bu ise genellikle insan soyu için pek mümkün olmayan bir kudret, erginliktir.

Not 1: Estğ. Samathana, katılımınız memnunluk verici.

Not 2: Dekalogları izleyemeyenlerin niçin dosyaları açamadıklarını nihayet anladım Dört 'part'a ayrılmış tek bir bölümün tamamını bilgisayarınıza indirmelisiniz aksi halde hata uyarısı verir ve rar'dan çıkaramazsınız. (Hoş kısım kısım izlemenin de bir kolayı var ama uzun hikaye hiç kafanızı karıştırmamayım.)
Aşağıdaki siteye üye olup linkleri indirebilirsiniz (linkler tarafımdan kontrol edilmiştir, hepsi canlı), rapid şifreniz yoksa modeminizi açıp kapatmanız yeterli olacaktır. Unutmayın bir bölüm için tüm "part"ları indirmeniz gerekiyor, biri inerken diğerini açıp izleyivereyim uyanıklığı yok, işe yaramıyor çünkü. İyi seyirler...

Not 3: Yok öyle bir site; herkeş kendi bulsun, yasakmış hem, başımı derde sokacaksınız (Google'a dekalog download yazın çıkıyor:P)

Dekalog 2: "Tanrının ismini boş yere ağza almayacaksın."

İkilem. Ve ikilemin bir insan üzerindeki karşı konulamaz etkileri. Seçim yapma zorluğu. Ve yapılan seçimlere müdahelede bulunulması. Yalnızlık. Kendine destek arama...

Bölümü izlediğimde ilk düşündüğüm şeyler oldu.
Çocuk özlemini taşıyan bir kadın ve bu uğurda kocasını ilk etapta hiçe sayma; ama her ne kadar koca hiç sayılsa da yine de ona bağlı kalma.

Bilinmeyen bir geleceğe doğru yönelirken karar vermekte yaşanan problemler, ama sevgiye sahip olma bilinci.

Bölümde sevgi her ne olursa olsun sahiplenilmeli midir? sorusuna yanıt aranmış ve "evet" olarak yanıtlanmış.

Son olarak akıl hocası, engin hayat deneyimli bir o kadar da şizofren doktordan bahsetmek gerekli. Kadının çıkmaza doğru sürüklendiği noktalarda kayıtsızca yapılan yardımları ve önerileri şaşırtıcı.


Çok dağınık yazdım, kendim gibi.

"senin yolculuğuna katılamam
ben sadece bir konuğum"
T. Angelopoulos