Murphy Kanunları
Murphy Kanunları (ing.Murphy's Law) Amerikalı mühendis Edward A. Murphy, jr. tarafından, başarısızlıklar ve hata kaynaklarının karmaşık sistemlerde incelenmesi üzerine ortaya konan özdeyişlerdir. Murphy Kanunları 2003'te Nobel Ödülü'ne aday gösterildi.
Murphy Kanunları'nın temeli şu söze dayanır:
"Eğer bir işi halletmek için birden fazla olasılık varsa ve bu olasılıklardan biri istenmeyen sonuçlar veya felaket doğuracaksa; kesinlikle bu olasılık gerçekleşecektir."
Aslen Finagle Kanunu olarak geçen ve daha yaygın olarak bilinen bir söz ise şöyledir:
"Ters gidebilecek her şey, ters gidecektir."
Bu parola modern teknikte analitik ölçüt olarak hataları önleme stratejisi olarak kullanılır ve görünen en esprili ama aslında aslında ciddi bir temel üzerine oturtulmuş kanundur.
Murphy Kanunları'na ters düşen karmaşık sistemlerden olan kültürler için ortaya konan kanun şöyledir: Belirli bir gelişme herhangi bir yerde ortaya çıkmadıysa, zaten bu durumda mümkün değilmiş demektir.
Olasılık "gerçek sonuçların olası sonuçlara oranı" şeklinde tanımlanır. Bir olay süreç içerisinde gerçekleşmezse, olasılığı 0'dır, yani imkansızdır. Murphy Kanunları ise olaya tersinden yaklaşır: Bir olay mümkünse, gerçekleşir. Murphy Kanunları temelini sibernetik ve sistem kuramındaki fen bilimsel-matematiksel bir kanundan alır. Bu da demektir ki; bir olayda az organizasyon ve daha çok kaos olasılık olarak sıkı organizasyona ya da daha çok düzene göre ezici bir üstünlük kazanır. Daha basit bir cümleyle söylemek gerekirse; kaos, düzenden daha olasıdır.
Kaptan Murphy 1949'da; insan bedeninin en fazla ne kadar ivmeye dayanabileceğini bulmasını sağlaması gereken, U.S. Air Force'un roket nakliye programı için mühendis olarak test alanında bulunuyordu. Çok pahalı olan bu deney sırasında denek üzerine 16 adet ölçüm cihazı bağlandı. Birisinin tüm cihazları yanlış bir yöntemle bağlaması, deneyin başarısız olmasına yol açtı. Bu deneyim Murphy'nin temel kanununu oluşturmasını sağladı.
Murphy Kanunları'nın tersi Yhprum Kanunu olarak tanımlanır.
Genel Kurallar
1. Bir şeyin ters gitme olasılığı varsa, ters gidecektir.
2. Bir şeyin birkaç şekilde ters gitme olasılığı varsa, hep en kötü sonuç doğuracak şekilde ters gidecektir.
3. Bir şeyin ters gidebileceği olasılıkları engelleseniz bile, anında yeni bir olasılık ortaya çıkacaktır.
4. Bir şeyin olma olasılığı, istenme olasılığı ile ters orantılıdır.
5. Er ya da geç olası en kötü koşullar zincirlemesi vuku bulacaktır.
6. Nezaman bir şeyden vaz geçtiğiniz zaman size gelir.
Örnekler
* Eğer toplu taşıma aracını bekliyorsanız ve gelmiyorsa, tek ihtiyacınız bir sigara olduğundan sigara yakmaya kalkarsanız, araç o anda gelecektir.
* Yağlı bir ekmek her zaman yağlı tarafı ile halının üzerine düşer.
* Toplu taşıma aracı bekliyorsanız, araç her zaman önce ters taraftan gelir.
* Belirli bir şeyi unuttuysanız, kesinlikle unuttuğunuzu ilk farkettiğiniz anda ihtiyacınız olur.
* Bir alet bozulduğunda el kitapçığının "olası hatalar/hasarlar" bölümüne bakarsanız, bir sürü hata ve hasar nedeni bulmanıza rağmen, sizinki kesinlikle o kitapçıkta olmayacaktır.
* Uzun zamandır ihtiyacınız olan bir şeyi gördüğünüzde, kesinlikle yanınızda çok az para olacaktır.
* Trafikte bulunduğunuz şerit yavaş gittiği için şerit değiştirirseniz, değiştirdiğiniz şerit kesinlikle hızlı gitmeye başlayacaktır.
* Birini bekliyorsanız ve artık gelmeyeceğini düşünüp bulunduğunuz yerden ayrılmaya karar verirseniz, o kişi tam olarak ayrıldığınız anda gelecektir.
* Sigara dumanı içmeyene doğru ilerler.
* Futbol izlerken ne zaman televizyon başından ayrılsanız, gol atılır.
* İhtiyacınız olan alet her zaman alet kutusunun en altındadır.
* Ne kadar geç kaldıysanız, trafik o kadar sıkışır.
* Bıçak lazım olduğunda ortada bir sürü kaşık bulunur.
* Yere düşen her şey ulaşılması en zor köşeye yuvarlanır.
Açıklama
İnsanlar daha çok karamsar düşündükleri için, sadece olumsuz olayları fark eder ve değerlendirirler. Normal olan olumlu olandır ve bu nedenle olumlu olaylar insanların dikkatini çekmez.
|
Normal
