Kadın özgürlük mücadelesinin kronolojisi

Kadın özgürlük mücadelesinin kronolojisi

5 Ekim 1789 Fansa'da ekmek ayaklanması küçük bir kız tarafından davul çalarak başlatıldı. Sayıları artan büyük bir kadın kalabalığını peşinden sürükledi

21-22 1789 Ekim Fransa'da Versailles'teki ekmek ayaklanmasının başını kadınlar çekiyor.

25 Şubat 1793'de işçiler dükkanları bastı. Aralarında çok sayıda kadın vardı. Özellikle de sabun fiyatlarından şikayet eden çamaşırcı kadınlar. Talepleri dükkan sahiplerinin yiyecek maddelerini kendilerinin saptadığı fiyatlardan satılmasıydı.

15 Eylül 1845 Çalışma haftasının 6 güne, çalışma gününün 10 saate indirme talebiyle Batı Pensilvanya'daki iplik fabrikasında çalışan 1500 kadın işçi greve çıktı. Grev 1 ay sonra yenildi.

14- 15 Temmuz 1848 Amerika'da feminizm bir hareket olarak ilk toplantısını yaptı.

1864 Uluslararası İşçi Birliği (I. Enternasyonal) kuruldu.genel Konsey kadınların da üyeliğe kabul edilmesini onayladı.

1866 Amerika'da, Ulusal emek birliği kuruldu. Eşit ücret ödenmesi ve kadınların lider konuma gelmesini ortaya atan ilk örgütlenmeydi.

10 Nisan 1871 Paris Komünü'nde "halkın davasını savunurken öldürülen bütün yurttaşların meşru ya da gayrimeşru çocuklarına aylık bağlanmasını kararlaştırdı.

1874'de Krengel Mskaya fabrikasında kadınlar aktif rol oynadılar.

1889 Londra'da May ve Briant için çalışan 700 kibritçi kadın işçi niteliksiz işçiler arasında sendikalaşmayı başlatan bir kıvılcım oldu.

1888-1889 yıllarında sendikalara binlerce kadın katıldı.

1895'de Clara Zetkin SPD'nin ulusal sekreterliğine seçildi.

1 Mayıs1900'de İngiltere'de oy hakkı için Lancashire'de dilekçe kampanyası başlatıldı.

18 Mart 1901'de 29 bin 359 kadının imzası bulunan dilekçe Avam kamarasına verildi.

Temmuz - Kasım 1905'de Londra'da 4 bin kadın "çocuklara yiyecek, kocalarımıza iş,ve dünya işçilerinin birliği diyerek yürüdüler.

1905'de Rusya'da Moskova, Petersburg, Minsk, Yamta, Saratov, Vilna ve Odessa'da ilk kez kadın hakları mitingleri düzenlendi.

1906'da Londra'da ilk oyhakkı gösterisi yapıldı.

1907'de Stuttgart'ta 15 ülkeden 59 kadının katıldığı ilk sosyalist kadınlar uluslararası kongresi toplandı.

1908'de Almanya'nın tümünde kadınların siyasi partilere üye olmasını kabul edildi.

15 Temmuz 1908'de Londra'daki oy hakkı gösterisine 20 bin kişi katıldı.

19 Temmuz 1908'de İngiltere'de Manchester Heaton Park'ta 150 bin kişilik bir gösteri yapıldı.

Aralık 1908'de Birinci Tüm Rusya Kadın Kongresi toplandı.

21 Haziran 1909'da Londra'da 500 bin kişinin katıldığı oy hakkı için gösteri yapıldı.

1910'da Kopenhag'da İkinci Uluslararası Sosyalist Kadınlar Kongresi toplandı. Bu kongrede Clara Zetkin 8 Mart'ın Uluslararası Kadınlar günü olarak benimsenmesini önerdi.

1911 yazında İngiltere'de 21 fabrikasında 15 bin örgütsüz kadın işçi greve gitti. 18 fabrikada örgütlenme hakkını kazandılar.

1913 yazında Rusya'da, Palia tekstil fabrakisında çoğu kadın 2000 işçi, ücret artışı, ücretli hamilelik izni, çamaşırhane gibi taleplerle greve çıktılar.

1913'de Moskova'da Grisov fabrikasında fabrika yönetiminin cinsiyetçi tutunmunun değişmesi, küfürün yasaklanması ve kadınlara kibar davranılması için grev yaptılar.

1913'de Rusya'da ilk defa kadınlar günü kutlandı.

Mart 1915'de Clara Zetkin ve Rosa Lüksemburg Bern'de savaşa karşı Uluslararası Kadın Konferansını düzenledi.

1917'de Ekim Devrimi Petrograt'lı kadın işçiler tarafından başlatıldı.

1918 - İngiltere'de 21 yaşına basan her erkek, 30 yaşına basan her kadın oy hakkı kazandı.

1920 Moskova'da Birinci Uluslararası Kadın Komünistler Konferansı yapıldı.

1928'de İngiltere'de kadınlar da erkekler gibi 21 yaşında oy hakkı elde ettiler.

5 Aralık 1930 Anayasa değişikliği ile kadınlara yerel ve genel seçimlerde seçme ve seçilme hakkı tanındı.

1962 İngiltere'de 200 bin kadını temsil eden 19 sendika işverenleeşit ücret sözleşmesi yaptı.

1969 İngiltere'de kadın sendikacıların desteklediği eşit ücret gösterisi düzenlendi.

1968-78 yılları arasında bir çok alanda kadınların ücretleri 3 kat ile 7 kat arasında artış gösterdi.

1970'de Londra'da gece temizlik işçileri sendika için mücadele ettiler.

6 Mart 1971'de İngiltere'de Uluslararası kadınlar günü kutlandı.Talepleri, eşit ücret, eğitim ve iş olanağı,serbest doğum kontrolü, kürtaj ve 24 saat kreşti.

1972'de İngiltere'de Chiswick'te, dayak yiyen kadınlar için ilk sığınma evi kuruldu.

1972'de İngiltere'de Goodman'da çalışan kadınlar eşit ücret için grev yaptılar.

1973'de İngiltere'de çoğu kadın yüzbinlerce hastane işçisi ilk ulusal grevlerini yaptılar.

1973'de İngiltere'de çorap fabrikasında çalışan Asyalı kadınlar ırk ayrımına karşı gösteri yaptılar.

1973 Amerika'da kürtaj yasallaştı.

1974 İngiltere'de ilk lezbiyen feministler konferansı 300 kişiyle toplandı.

1975'de İngiltere'de eşit ücret için Heywood'da kadınlar 11 hafta grev yaptı.

1975 İngiletere'de Haziran'ında kürtaj düzenleme yasasında yapılacak değişikliğe karşı Ulusal kürtaj kampanyası kapsamında 40 bin kadın ve erkek gösteri yaptı.

31 Ekim 1979'da İngiltere?de 80 bin civarında kadın ve erkek TUC'un da desteğiyle kürtajı sınırlayan yasa tasarısını protesto yürüyüşü düzenledi.

1981'de Amerika'da kürtajı cinayetle bir tutan yasa tasarısı kabul edildi.

27 Mayıs 1983 Türkiye?de kürtaj yasallaştı ancak evli kadınlar kürtaj olabilmek için kocalarından izin almak zorundaydılar.

17 Mayıs 1987 İstanbul?da 2 binden fazla kadın dayağa karşı kampanya kapsamında bir yürüyüş düzenledi.

1991 Kadın hareketi Frauen-AnStiftung tarafından Bonn'da düzenlendi ve Avrupa'nın bütün ülkelerinde başladı.

Dayağa karşı kampanya : 17 Mayıs 1997’de İstanbul’da 2 bin kadın "Dayak aileden çıkmadır", "Haklı dayak yoktur", "Kadınlar üstündeki baskılara son", "Kadınlar vardır", "Kadınlar dayağa karşı dayanışmaya" sloganlarıyla bir yürüyüş düzenlendi.

Bekaret Kontroluna Hayır: Aralık 1988’de Harita Genel Müdürlüğü’nde işe alınacak kadınlardan bekaret raporu istenince Harita Genel Müdürlüğü telgraf yağmuruna tutuldu. Pek çok kadın bu konuda bir kampanya yürüttü. 90’lı yıllarda da okullarda bekaret kontrolü yapılması öğrencilerin intiharına yol açtı, bu protestoları da çoğalttı.

1995 Şubat’ında Milli Eğitim Bakanlığı okul müdürlerine kız öğrencilerin iffet denetimi yetkisini verdi. Bunun üstüne pekçok yerde eylem başladı. Aynı dönemde "kadından sorumlu" bakan bekaret kontrolünü savunan açıklamalar yaptı. 1998’de Adalet Bakanlığı, bekaret kontrolünün ancak mağdurun rızası alınarak, tecavüz gibi suçlarda hakimin kararı ile yapılabileceğini belirten bir genelge yayınladı.

17 Ekim 2000 tarihinde Brüksel'de yoksulluğa ve savaşa karşı kadın yürüyüşü yapıldı. Kadına yönelik şiddete karşı eşitlik ve özgürlük için yürüyen kadınlar Uluslararası Para Fonu, Dünya Ticaret Örgütü, Dünya Bankası, Dünya İşbirliği ve Gelişme Örgütü gibi uluslararası finans kuruluşlarına karşı çıktılar.

2000 kadın yürüyüşünü destek için Türkiye'den 25 bin kişi kart yolladı.

2001 Türkiye’de kamu emekçisi kadınlar, başarılı eylemleri sonucu “pantolon giyme” hakkını kazandı.

Kaynak: Lilith Kolektifi: Kadın, Kapitalizm ve Anti-Emperyalizm