Patten: 'Atatürk, derin devletin kurucusudur'
"Etnik ve dinî azınlıkları bölücü olarak gördü. Siyasette askerlere kilit rolü o verdi. Bunların hepsi II. Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirmeye çalıştığımız Avrupa fikrine aykırıydı; hâlâ da aykırıdır."
AB Komisyonu’nun dışilişkilerden sorumlu üyesi Chris Patten, Atatürk’ün “derin devletin kurucusu” olduğunu söyledi.
Atatürk’ün etnik ve dinî azınlıkları ‘bölücü’ olarak gördüğünü savunan Patten, siyasette askerlere kilit rol verenin de Atatürk olduğunu iddia etti. Chris Patten’in sözleri tepkilere yol açtı. Dün Oxford İslam Araştırmaları Merkezi’nde konuşan Patten, Türkiye’nin AB üyeliğine destek verirken Atatürk’e ilişkin yorumları Ankara’yı rahatsız etti. Ankara, Komisyon nezdinde girişimde bulunarak metnin değiştirilmesini istedi; ancak Patten metni değiştirmeyi kabul etmedi. Konuşmanın yapılacağı saate kadar ‘sözlü ve yazılı’ yoğun girişimlerde bulunan Türkiye’nin AB nezdindeki Daimi Temsilciliği’nin çabaları sonuç vermedi. Konuşmanın Atatürk’le ilgili kısımlarının maddi hatalarla malul olması dikkat çekti. 11 sayfalık konuşma metninin 2 sayfasını Türkiye’ye ayıran Patten’in gafları Ankara’nın üyeliğini destekleyen konuşmasını da gölgeledi.
Komisyon kaynakları, Patten’in konuşmasının bir Komisyon yetkilisinin son yıllardaki ‘en Türkiye yanlısı tavır’ olduğunu savunarak 11 sayfalık metinde bir paragrafa takılmanın yanlış olacağını kaydettiler.
Brüksel’de basın mensuplarına dağıtılan konuşmasına göre Patten, “Türkiye Avrupalı mı?” sorusuna cevap verirken Türkiye’nin Atatürk’ün saltanatı ilga ettiği 1922’den beri Avrupa istikametinde ilerlediğini ve Avrupa’nın soğuk tavırlarına rağmen Atatürk’ün Türkiye’nin hedefini Batı olarak tespit ettiğini belirtti. Ardından “Türkiye bizim ilkelerimize saygılı mı?” sorusuna Patten şöyle cevap verdi: “Burada Atatürk’ün mirası olumsuz hale geliyor. Daha birçok olumlu icraatına rağmen Atatürk derin devletin de kurucusuydu. Etnik ve dinî azınlıkları bölücü olarak gördü. Siyasette askerlere kilit rolü o verdi. Bunların hepsi II. Dünya Savaşı’ndan bu yana gerçekleştirmeye çalıştığımız Avrupa fikrine aykırıydı; hâlâ da aykırıdır. AET 1963’te ilk ortaklık anlaşmalarından birini imzalarken de durum buydu ve sık sık baskıcı askerî diktatörlüklerin zamanında da böyleydi.” Hükümetin reform çabalarını öven ve Türkiye’ye aralık ayında verilecek cevabın İslam alemine bir mesaj niteliği taşıdığını söyleyen Patten, Türkiye ile müzakerelerin açılması durumunda Avrupa ile İslam medeniyeti arasında farklı bir ilişki tarzının doğacağını söyledi. Ancak Patten’in müzakerelere başlamanın üyelik anlamına gelmeyeceğini ima etmesi dikkat çekti.
Kaynak:
Savaş Karşıtları