Noam Chomsky: Aklın karamsarlığı, iradenin iyimserliği'

Sizce Barack Obama, dış politika alanında Amerika'nın imajını onarabilecek mi?

Prof. Noam Chomsky: Bence bunu zaten yapmış durumda. Yani imaj açısından baktığımızda, sorunuzun yanıtı evet...
Ama işin gerçeğine baktığınızda farklı bir soru doğuyor.
Aslında sekiz yıllık Bush iktidarına bakarsanız, ilk dört yılda Bush dünyanın geri kalanıyla kötü bir ilişki içindeydi, küstahça, şiddete dayalı, ilişkileri aşındıran bir tutum sergilemişti.
Amerika'nın çıkarlarına gerçekten zarar verdi.


* * *

Amerika Birleşik Devletleri'nin yeni Başkanı Barack Obama acaba dört yıl boyunca, George W. Bush döneminde büyük hasar gören Amerikan imajını onarabilecek mi?
Barack Obama, ABD'nin karşı karşıya olduğu kapsamlı sorunlara, süren iki büyük savaşa, ne kadar süreceği ve ne boyutlara ulaşabileceği kestirilemeyen ekonomik krize yeni çözümler ya da açılımlar getirebilecek mi?
Obama'nın başkanlığa seçilmesi sonrası, ABD'deki Massachusetts Teknoloji Enstitüsü MIT'de görevli ünlü dil bilimci, düşünür ve siyasi muhalif Profesör Noam Chomsky, BBC Türkçe'den Ayça Abakan'ın sorularını yanıtladı.

Başkanlık seçiminin sonucunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Prof. Noam Chomsky: Bence ülke ve dünya, John McCain kazanmadığı için şanslı... Siyah bir adamın seçimi kazanmış olmasıysa manidar. Böyle birşey bundan 40 yıl önce, hayal bile edilemezdi. Ya da rakibinin bir kadın olması da düşünülemezdi.
Bu önemli değişiklikleri, bir anlamda 60'lı yılların aktivizmine borçluyuz. O dönemde yaşananlar bu ülkeyi bir çok açıdan biraz daha uygarlaştırdı.
Ama diğer yandan da, buradaki ve Avrupa'daki Obama heyecanına katılmıyorum.
Umarım doğru çıkar, ama bunun için bir temel göremiyorum. Bana kalırsa aşağı yukarı Bill Clinton tarzında, merkezci bir Demokrat lider olacaktır ki, tabii bu alternatifinden elbette daha iyi bir sonuç. Ama ülkeyi bekleyen sorunlara bir cevap değil.

Amerika Birleşik Devletleri'nde henüz tam anlamıyla çözülmemiş ırk sorununa bakacak olursak sizce siyah bir liderin, Barack Obama'nın seçilmesiyle, bu sorunların çözümü yolunda, küçük de olsa bir adım atılmış oldu mu?

Prof. Noam Chomsky: Belki, küçük bir adım olarak evet ama biraz geç bir adım bu, Anayasada köleliğin kaldırılmasına ilişkin değişikliklerin ardından, yani tam 150 yıl sonra "Evet, yine de bir adım" diyebiliriz.
Sonuç şunu gösteriyor: Bu kez Bradley etkisi yaşanmadı.
Biliyorsunuz, bu olay, 1982'de Valilik seçimlerinde Tom Bradley'in başına gelmişti. Kamuoyu yoklamalarında önde gidiyordu ama son dakikada kaybetti. Çünkü seçmenler, siyah adaya oy vereceklerini söyleyip sandık başında karar değiştirmişlerdi.

Sizce Barack Obama, dış politika alanında Amerika'nın imajını onarabilecek mi?

Prof. Noam Chomsky: Bence bunu zaten yapmış durumda. Yani imaj açısından baktığımızda, sorunuzun yanıtı evet...
Ama işin gerçeğine baktığınızda farklı bir soru doğuyor.
Aslında sekiz yıllık Bush iktidarına bakarsanız, ilk dört yılda Bush dünyanın geri kalanıyla kötü bir ilişki içindeydi, küstahça, şiddete dayalı, ilişkileri aşındıran bir tutum sergilemişti.
Amerika'nın çıkarlarına gerçekten zarar verdi.
Diğer yandan Bush'un ikinci dört yıllık döneminde, dış ilişkilerde normalleşmeye yönelik bir eğilim vardı.
Donald Rumsfeld, Paul Wolfowitz gibi şahinleri devre dışı bıraktıktan sonra izlediği politikalar da aşırılıktan çok sağın alışık olduğu, tipik bir nitelik kazandı.
Sonuçta fazla bir şey elde edilemedi...
Ve büyük ihtimalle benzer bir tutum, Obama döneminde de devam edecek.

Obama'ya, elinde bir sihirli değnek varmışcasına bakılıyor şu aşamada. Acaba Irak ve Afganistan konularına, Demokrat liderin başkanlığında bir çözüm bulunacak mı?

Prof. Noam Chomsky: Ben bu yönde bir belirti göremiyorum.
Yani doğru bir çözüm var elbette. Saldırgan bir güç olarak Amerika ve İngiltere'nin, geri çekilmeyi müzakere etmeye bile hakları yok.
Sadece kurbanların taleplerini karşılamalı ve onlara hakettikleri tazminatları ödemeliler.

Afganistan'daysa şekillenmeye başlayan bir barış hareketi var; bu etkileyici bir gelişme. Amerika, sınırda Pakistanlıları öfkelendirmekten vazgeçmeli. Bu, durumu daha da zorlaştırıyor Yeniden yapılandırma seçeneğine yönelmeli ve ardından da çekilmeli.

Peki siz Barack Obama konusunda ne düşünüyorsunuz, hem Amerika, hem de dünyanın geleceği açısından umutlu musunuz?

Prof. Noam Chomsky: Umutlu muyum?

Sanırım, bu soruya, düşünür Gramsci'nin ün kazandırdığı "Aklın karamsarlığı, iradenin iyimserliği" sloganından daha iyi yanıt olamaz.


BBC Türkçe

Prof. Noam Chomsky: ABD ye karşıymış gibi görünen ama el altından ABD politikalarını destekleyen hatırı sayılır bilge insanlardan biridir.ABD de, ABD politikalarına karşı birinin üniversitede ders verme şansı yoktur zaten yaşama şansıda çok düşüktür. genelde bir uçak veya trafik kazasında ölürler o yüzden bu muhterem şahsın sözlerine fazlada kanmayın derim.

zihnin halleri derlemesinde bu adamı okumuştum üstü kapalı bi nefretim var bu adama

Noam Chomsky önemli bir düşünürdür. Uçak ya da trafik kazasında ölmedi diye bu şekilde itham edilmesini doğru bulmuyorum. Muhalif olmak zordur.. En büyük sıkıntılarından biri de kimseye yaranamamaktır. Yine de bilmek isterim, ABD politikalarını el altından nasıl destekliyor? Ya da o üstü kapalı nefretin kaynağı nedir insan?

Birkaç yerde Pentagon'la bağlantılı olduğunu iddia etmişlerdi, şu ana kadar öyle bir şey bulamadım. Noam'ın asıl önemli yanı ''dilbilimci''liğidir; politik görüşleri ABD'nin sistem içi liberal muhalifliğini fazla zorlamıyor, okuduğum yazılarından edindiğim kanaat budur...

Mey kasemi kırdın yere vurdun Tanrım
Zevkimden edip sanki ne buldun Tanrım
Gül renkli şarabım yere döktün tekmil
Zannım budur ki sen de sarhoş oldun Tanrım...

Hayyam...

dil konusunda psiko lingustik kuram diye bir kuramı vardır. bilge bir insan olduğu kesin ama ABD nin iyi bir adamı olduğu kesin.

Kimine göre yalnızlık, hasta kişinin kaçışıdır; kimine göre de, hasta kişilerden kaçıştır. (Nietzsche)