Yazım Önerileri ve Gözden Kaçanlar

samathana · #1 (**permalink**) 15-07-2009, 01:21

Merhaba,

Sitede dolaşırken bazı sözcüklerin yazımında yanlışlar olduğunu elbette hepimiz fark ediyoruz.
Bu noktada;
* Yazdığımız bir yazıda yazım ve noktalamaya ilk önce kendimiz dikkat etmeli,
* Sitede düzeltemediğimiz yanlış yazımları buradan ilgili kişiye bildirmeliyiz,
diye düşünüyorum.

( Şimdi birkaç kişi bu adamın başka işi gücü yok mu biz anarşistiz uğraşamayız böyle kurallarla falan diyecektir; aldırmamak lazım.)

Bir tane ben ekleyeyim.

Bir mesajı düzelttikten sonra alt bölümde "kayıt et" diye bir yazı çıkıyor, bunun "kaydet" şeklinde düzeltilmesi mümkün mü acaba?

alchemy · #2 (**permalink**) 15-07-2009, 01:33

Kayıt et neden değişsin, yanlış değil ki. Kaydet ve kayıt et aynı şeydir, ikisi de kurallıdır, aslında biri kuralsızdır da kural onu kabul edip kıyak yapmıştır. Adına ünlü düşmesi mi ne deniyor. Uzmanı değilim tabi ama bunun üzerine sadece uzman bilgisi kabul ediyorum, sıfatı uzman olmasa da bilgi niteliği o kadar olsun.

Sen esas mağdur yerine madur, kaale yerine kayle yazana ve -de -da ile -ki/ki arasındaki farkı bilmeyene bak. Gerçi farkeder mi? Yine de askerde neden soğan sarımsak bağlandığını anlar gibi oluyorum.

samathana · #3 (**permalink**) 15-07-2009, 01:44

"alchemy", ikinci paragrafta yapmış olduğun eleştirilere ve yapmış olduğun saptamaya katılmamak söz konusu dahi olamaz.

Ama ilk bölüm için böyle söyleyemeyeceğim. Bazı şeyler -sen de bilirsin- kıyak adına kabullenilmez. Hem TDK hem Ö. Asım Aksoy ve onun izinden gidenler (TDK ve Ö. A. Aksoy genel anlamda çelişirler.) kayıt (ad soylu sözcük) et- (yardımcı eylem), yardımcı eylemle kurulmuş birleşik eyleminin ses düşmesi ya da türemesi durumunda birleşik yazılması gerektiğini bir kural olarak kabul ederler.
Elbette ben bu adamların kurallarını kabul etmek zorunda değilim de denebilir.

alchemy · #4 (**permalink**) 15-07-2009, 01:55

Biz küçükken kılavuza "klavuz" denirdi arkadaşım, hatta tiren değil tren, kıral değil kraldı. Dilbilimciler kendi yarattıkları mitleri genellik üzerine yıkıyor. Kısaca, aslında kuralsız olana dahi kural tanıyan onlar. Ama ben de onları tanımıyorum. Bana göre teyit değil teyid, ret değil red, kIlavuz değil klavuz. İmla klavuzu dahi başlık değiştirmiş bu yüzden. Hangi kuralmış peki bu? Kaydet dediğin, konuşulurken genelleşmiş birşeyi kurala almaksa, peki neden bu lanet olası kural "yukarıda " yerine "yukarda" yazarken çalışmıyor?

Kusura bakma ama ben saçmalık diyorum bunca çelişkiye. Bir istikrara bağlansa iyi olacak.

samathana · #5 (**permalink**) 15-07-2009, 02:13

Alıntı:

alchemy´isimli arızadan alıntı

Biz küçükken kılavuza "klavuz" denirdi arkadaşım, hatta tiren değil tren, kıral değil kraldı. Dilbilimciler kendi yarattıkları mitleri genellik üzerine yıkıyor. Kısaca, aslında kuralsız olana dahi kural tanıyan onlar. Ama ben de onları tanımıyorum. Bana göre teyit değil teyid, ret değil red, kIlavuz değil klavuz. İmla klavuzu dahi başlık değiştirmiş bu yüzden. Hangi kuralmış peki bu?

"Dil: Dil insanlar arasında anlaşmayı sağlayan doğal bir araç; kendi kanunları içerisinde yaşayan ve gelişen canlı bir varlık; milleti birleştiren, koruyan ve onun ortak malı olan sosyal bir kuruluş; bin yıllar boyunca gelişerek meydana gelmiş bir sosyal kurum; seslerden örülmüş bir ağ; temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış bir gizli antlaşmalar sistemidir."

Bu sorunun yanıtını tanımdan da çıkarabileceğin gibi dilin zaman içerisinde değişebileceği.

Alıntı:

alchemy´isimli arızadan alıntı

Kaydet dediğin, konuşulurken genelleşmiş birşeyi kurala almaksa, peki neden bu lanet olası kural "yukarıda " yerine "yukarda" yazarken çalışmıyor?

Bu sorunun yanıtıysa sandığın gibi "kaydet" sözcüğünün konuşmadan genelleşmiş bir şekilde birleşik yazıldığı hatasına düşmen; çünkü buradaki kural hem bu mesajda yer alan tanımdan hem benim 2. mesajımdan da görebileceğin şekilde. Bu nedenle de "yukarıda" yazımı doğruyken "yukarda" yazımı yanlıştır.

Son olarak, elbette kişisel olarak sen ve birçok kişi daha saçmalık olarak yorumlayabilir bu çelişkileri; ama yapılan yanlışlıklar varsa bunları genel-geçer bir sistematiğin içinde düzeltmek gerekir diye düşünüyorum.
Bu nedenle de başlığa dikkat edersen "Yazım Önerileri ve Gözden Kaçanlar" şeklinde açtım.

İyi geceler.

alchemy · #6 (**permalink**) 15-07-2009, 02:36

Birinde ses düşüyor diğerinde düşemiyor sonuçta. neyi savunduğunu anlayamadım ben. Sistematik bir kuralı var mı bilmiyorum. "Yukarda" yazıyorum olmuyor, ses düşemiyor ama kayıt et de yazamıyorum çünkü ses düşmek zorunda. Garip...

Ama aslında çok da önemi yok. Hatta hiç yok. Nihayetinde etmek, yapmak, kılmak şeklinde yardımcı destekleri ile dile katılan herşey aslında dış kökenli. İçeride nasıl eritilmeye çalışıldığı bana vitrinden öte gelmiyor. Bu kadar yardımcı fiil hayretime şayan. Yabancı dil (özellikle İngilizce) bilenlerimiz bu dilin bu zaafını alıp evirip çeviriyoruz mecburen. Maksimize etmek, optimize etmek, hedge etmek, pazarın benchmarkları ve olayın ne derece challenging olduğu şeklinde.

Zaten konuştuğumuz Türkçe değil, oturmuş bi de tartışıyoruz.

Bir kaydet ve yukarda kusur kalıyorsa eğer, kalabilir tabi.

eco · #7 (**permalink**) 15-07-2009, 10:30

samathana'ya...
"Bu sorunun yanıtını tanımdan da çıkarabileceğin gibi dilin zaman içerisinde değişebileceği."

burada bahsedilen zaman hangi zamandır acep? kişinin kendi zamanı olamaz mı? peki kişinin kendi zamanı olduğunda yaşayacağı değişime ne engel olabilir? kurallar mı?
her kişi kendi zamanını yaşar... kendi zamanını yaşayan birisinin yaşayacağı değişimleride o zamanın akışı getirir... benim zamanımın akışı bana ne getirirse, tercihim bu yönde olacağı için onu yaşarım... ve yaşadıklarımı değişime açık olarak hafızama kaydederim...

eco · #8 (**permalink**) 15-07-2009, 10:42

samathana'ya...
"Bu sorunun yanıtıysa sandığın gibi "kaydet" sözcüğünün konuşmadan genelleşmiş bir şekilde birleşik yazıldığı hatasına düşmen; çünkü buradaki kural hem bu mesajda yer alan tanımdan hem benim 2. mesajımdan da görebileceğin şekilde. Bu nedenle de "yukarıda" yazımı doğruyken "yukarda" yazımı yanlıştır.

Son olarak, elbette kişisel olarak sen ve birçok kişi daha saçmalık olarak yorumlayabilir bu çelişkileri; ama yapılan yanlışlıklar varsa bunları genel-geçer bir sistematiğin içinde düzeltmek gerekir diye düşünüyorum.
Bu nedenle de başlığa dikkat edersen "Yazım Önerileri ve Gözden Kaçanlar" şeklinde açtım."

...konuşmadan genelleşmiş bir şekilde birleşik yazıldığı hatasına düşmen? bu nasıl bir hatadır? hayatımızı nasıl etkiler...? insan içine çıkacak yüzümüz olmaz mı...? yaptırımı var mı kendimiz kötü hissettirecek...? gerçekten dert etmemiz gerekiyor mu...?
genel-geçer bir sistematikte neyin nesi? düzeltmek? yazım önerisi? gözden kaçanlar?

lütfen yukarda sorduğum sorulara cevap verirmisin... belki de hayatımızın akışını etkileyecek büyük hatalardan dönmemizi sağlayacaktır söyleyeceklerin... böyle bir şeyi kaçırmak istemem...

AlbatrosS · #9 (**permalink**) 15-07-2009, 18:13

Bu konuyu açan arkadaşın Türkçedeki ''en az çaba kanunu''ndan haberi var mıdır acaba? Kayıt sözcüğündeki vurgusuz ve zayıf ''ı'' ünlüsü ünlüyle başlayan bir ek aldığında doğal olarak düşecektir. Dolayısıyla kaydetmek yazımı doğru bir yazımdır.

STT'nin ne grameri ne de yazım-imlası konusunda tutarlı bir model bulunmamaktadır. Bunun en önemli sebebi de ''yöntem'' sorunudur. Türkçe'nin grameri halen ''klasik gramer''ci yaklaşıma göre analiz edilmektedir. Konu hakkında kapsamlı bilgi edinmek isteyenler için Prof. Dr. Efrasiyap Gemalmaz'ın internet sitesine göz atabilirler(kendi adıyla aratırsanız çıkıyor). ..

yigit · #10 (**permalink**) 15-07-2009, 19:44

Alıntı:

samathana´isimli arızadan alıntı

Bir mesajı düzelttikten sonra alt bölümde "kayıt et" diye bir yazı çıkıyor, bunun "kaydet" şeklinde düzeltilmesi mümkün mü acaba?

mümkün, yapacak kişiyi bulduktan sonra