fanatizm

NYU Profumuz Henry J. Perkinson'dan aşırma bir tanımla;
“A fanatic is dogmatic. He insists that his theories, his ideology, his solutions are the correct ones. A fanatic is obscurantist. He ignores (or cannot perceive) arguments, facts, or consequences that refute his solutions. Finally, a fanatic is authoritarian. When he has power he tries to impose his answers on others. Dogmatism, obscurantism and authoritarianism are all out of keeping with the human condition of fallibility. And when people become fanatics, when they try to become God, they frequently make life a hell for other people.”
bkz. Fanaticism: flight from fallibility. (Perspectives on Fanaticism). - Free Online Library

(“Fanatik dogmatiktir. Kendi teorilerinin, kendi ideolojisinin, kendi çözümlerinin tek doğru olduğunda ısrar eder. Fanatik cehalet yanlısıdır. Kendi çözümlerini çürüten argümanları, olguları veya sonuçları görmezden gelir (ya da algılayamaz). Fanatik otoriterdir. Gücü elinde bulundurduğunda kendi cevaplarını diğerleri üzerine dayatmayı dener. Dogmatizm, bilgisizlik ve otoriterlik yanılabilirliğe dair insani halin uzağındadır. Ve insanlar fanatikleşmeye, tanrılaşmaya başladığında diğer insanlar için hayat sıklıkla cehenneme döner.”)

dindar bir ulus olmanın dogmatizminden midir, sürüde olmanın rahatlığından mı, yoksa sadece akdenizli olmanın heyecanından mı bilemiyorum. ya da belki memlekette en çok sevilen sahne sanatının futbol olmasının alışkanlığıyla ilgilidir. eğer tribünlerindeyseniz hayatın alkışlamak ya da yuhalamak dışında üçüncü bir görev düşmez size.

toplumda vardır bu ruh gerçekten. yüzyıllardan gelen bir şey. iman, inanç, dava.. biliyorsunuz hitlerin kavgamı yalnızca bu ülkede en çok satanlardandır. insan tarihçi falan olmadıktan sonra o dönemle ilgili okunacak son kitaplardan biridir herhalde. ama okuyan kişilere sorduğunuzda fix şu yanıtı alırsınız:

- adamın fikirlerinin bazılarına katılıyorum* bazılarına da katılmıyorum. ama beni en çok etkileyen şey davasına sahip çıkması, inandığı şeyin peşinden sonuna kadar gitmesi.

hehee, yani hitler'in fanatizmini seviyorsun öyle değil mi? hadi itiraf etsene itiraf etsene.
kitap okuma istatistikleri ortada, değişiklik olsun diye okudum diyerek kandırmaya çalışma beni. ben sana koca kitapçıda gidip o kitabı aldıran ve sonuna kadar okutan dürtüyü merak ediyorum. iki raf yanında shakespeare'in ya da dostoyevski'nin çok daha ince ve ucuz kitapları var. neder onlar değil de hitler.

ya iyi, ya kötü.. ya helal, ya haram.. ya sevap, ya günah.. ya sev, ya terket.. ya cehenneme gider mutlak azapla tanışırsın, ya da cennete gider 1500 yıl önce yaşayan birinin hayal edebileceği en güzel dünyayla (bal akan nehirler falan). ya bizdensin ya onlardan. ya fenerlisindir ya cimbomlu. derbide ali sami yen'e gidip "ben takım tutmam, iyi futbol izlemeye geldim sadece" diyemezsin herhalde. denemedim ama.

yani ya siyah ya beyaz. hayata bir fotokopi makinesi gözüyle bakma alışkanlığı. eline erkek eli değerse ölürsün. şuna karşı çıkarsan cin çarpar. buna karşı çıkarsan vatan haini olursun. bu yolun sonu nereye varır acaba?

kırmızıı.. beyaaz.. sen benim her şeyimsin... başka bir şeyim yok demek ki benim.. iki renkten başka..

bayrak, vatanseverlik, milli değerler, ahlaki değerler... kutsal denilen şeyler hiçbir işe yaramaz mı? yarar tabi. dünyanın çoğu yerinde yarıyor. ama bizde yalnızca ve yalnızca sevmeye, daha çok sevmeye, ölesiye, öldüresiye sevmeye yarıyor. başka bir işe yaramıyor.

savaş zamanı yükselmesi gereken kader maçı ruhu bir parçamız olmuş. 2005 yılında kuvay-i milliye heyecanıyla dalıyoruz chat odalarına. dünya almış başını gidiyor. insanlar doğuyor.. insanlar aşık oluyor.. insanlar sevişiyor.. biz ise falanca sitenin internette açtığı ankete oy yetiştirmeyi en birinci görev biliyoruz. görsünler istiyoruz ne büyük olduğumuzu. takım böyle tutulurmuş anlasınlar.

akıl bunun neresinde? bütün mahalle toplanmışız. kamyonun kasasına doluşmuşuz. piknik tüplerini, karpuzumuzu, plastik toplarımızı falan da almışız. şarkılar türküler eşliğinde pikniğe gidiyoruz sarıkamış'a.

tek yumruk.. tek ses.. tek yürek.. tek vücut olsak. bir tokat gibi insek bizden olmayanın üzerine. anlasa gücümüzü. başka arzumuz yok hayatta. bu gücü bir gösterebilsek. ahh be!

her türlü fikir, her türlü insan.. hepsini anlamaya çalışır, hepsine saygı duyarım.. hoşgörülü olmaya çalışırım.. herkesi sevmek isterim elimden geldiğince. kimseyi birbirinden farklı görmem, ayırmam. en aykırı fikirlerini, bana zarar verme ihtimali bile görsem anlayışla karşılarım. paniğe kapılmam, korkmam bu durumda. tek varlığım bitmez tükenmez inancım, bağlılığım, öfkem değil aklımdır çünkü. kendime güvenirim kendime güveniyormuş gibi yapmak yerine.
tüm bu esnekliğime rağmen bir tek şeyi kabul edemem. en uç düşünceler de kabulüm ama hoş göremem fanatizmi!

__________________
Ben, neyi seversem seveyim, mutlaka sancılı bir kovalamanın sonunda ulaşabilecektim ona va bu kovalama sırasında, zevk peşinde koşmak yerine, hedefe ulaşmak uğruna zevki feda etmek zorunda kalacaktım..
" Marcel PROUST "