mısırlı kadın...enis berberoğlu
Mısırlı kadın / Enis Berberoğlu
--------------------------------------------------------------------------------
Herhalde farkındasınız. Gazete yazılarında hafta sonu molası daha tene dokunan, yumuşacık konularla veriliyor... Aşk, ihanet, kıskançlık gibi...Eh, madem ki bugün tatil, biz de köşemize kadınları konuk etmek istedik. Ne var ki bizim aktaracağımız kadın öyküleri biraz değişik. Çünkü Mısırlı kadının yaşam coğrafyasında karşılaştığı dert ve sıkıntılar çok farklı.
* * *
Mısırlı kadınlar şu günlerde bayram ediyor.Çünkü 1 Mart 2000 tarihi itibariyle mahkemede eşlerialeyhine boşanma davası açma hakkına kavuştular...Evet yanlış okumadınız...Bugüne kadar Mısırlı kadınlar sadece eşleri izin verirse boşanabiliyordu. Aksi halde boşanmak isteyen kadının;1) Eşinin kendisini dövdüğünü, 2) Ya da geçimini sağlayamadığını, 3) Veya kısır olduğunu mahkemeden az iki tanıkla (erkek) kanıtlaması gerekliydi.Mahkemelerde biriken 1.2 milyon boşanma davasıdosyasından ancak yılda 71 bininin karara bağlandığınıdüşünürseniz on yıllardır özgürlüğü bekleyen kadınların var olduğu sonucuna varmak herhalde yanlış sayılmaz...Buna karşılık Mısırlı erkeğin işi kolay...Canı istediği zaman eşini boşuyor. Veya bu zahmete bile katlanmadan evi terk ediyor. Yıllar süren boşanma davası, sayısız temyiz başvurusuyla eşini uzaktan üzmeyi, tacizi sürdürüyor.
* * *
Mısır'daki yeni düzenleme bu haksızlıkları bir ölçüde düzeltiyor.Artık Mısırlı hákimler kocalarının onayı olmadan da kadınları boşayabilecek. Dahası boşanmada kadınlara nafaka bağlanacak, ödenmezse erkeğin gelirine haciz konulacak. Eşinden nafaka alamayan kadınlara kamu bankalarından maaş bağlanacak. (New York TimesGazetesi, 1 Mart 2000)İşte Mısırlı kadınlar açısından -haklı olarak- devrim sayılan düzenlemeller böyle... Peki aynı topraklarda 4 bin yıl önce yaşayan kadınların durumu nasıldı dersiniz?
* * *
Antik Mısır'ın kadınları yasa karşısında erkekle eşitti.Evlilik ve boşanma sözleşmelerini düzenlemeye yetkiliydi. Boşanırken evlilik sırasında edinilen mal varlığının üçte birini alırdı.Mısırlı kadının bu yasal hakları Büyük İskender'in işgal ordusuyla birlikte bu ülkeye gelen Yunanlı kadınları kıskandıracak ölçüdeydi.Gerek Yunan gerekse Mısır kayıtlarından anlaşıldığı kadarıyla, Mısırlı kadınlar en az 2 bin 500 yıl kadar önce; 1) Tarla, arazi, mülk sahibi olabiliyor, 2) Köle, hizmetkár çalıştırıyor, 3) Köle azat edebiliyor, 4) Evlat edinebiliyordu (North Western University Library,İnternet Belgesi).
|
Normal
