Rastlantıların Körlüğü

Sitede daha evvel de bahsetmiştim Dekalog'lardan, izleyen ya yoktu, ya da tembel bir izleyiciydi ki, oralı olan çıkmadı. (http://www.anarsist.org/yakin-cekim/5800-dekaloglar/)
Dekaloglar 'kaide/kurallar' manasında «On Emir»den bahseder. İlk emir, ilk film; Dekalog 1. "Tanrı'dan başka tanrın olmayacak..!"

Öykü yalın; tartılabilir/ölçülebilir olanın dışındakilere inanmayan bir fizik profösörü baba ile oğlu arasında geçen bir diyologla başlıyor. Donan gölde kaymak istediğini babasına söyleyen oğul, babanın bir dizi teknik/matematik hesaplamaları sonucu buzun kırılmasının «şu gün» "imkansız" olduğunu ve kaymaya gidebileceğini öğrenir. Elbette işler sarpa sarar, eh sonunu da söylemekte beis görmüyor, ölümle sonuçlanıyor tabii ki bu modernist teknik yaşam ilkesi edinmişlik. Kieslowski'inin bir ateist olduğunu söylememe gerek yok sanıyorum. Öyküleri dogmayı kutsamaktan öte, irdelemek amaçlı.

Gelelim Max Frisch'e.
Biyografisini merak edenler netten okuversinler bir zahmet. Ben bir başka şeyden bahsedip, bir de soru yöneltip, kısa metnimi uzatmayayım. Çarpık İlişki'sini aranızda okuyan var mıdır bilmiyorum lakin, yukarıdaki Krzysztof Kieslowski tiplemesi gibi bir mühendisin hikayesi romandaki de. Yazgı'nın rastlantısallığını ötelemeyi şiar edinmiş bu teknik insan, doğayı bu kez ilk elden yaşar ve "günah"ların en şiddetlisinin kucağında bulur kendini: Öz kızına aşık olur.
Hayattaki her şeyi denetleyebilir ve kontrol altına alabilir miyiz?
Bunu uygulamadaki sorunlarımız nelerdir?
Ve nihayet gerçekliğin salt reel gerçekler değil de (pozitivizm'e eleştiri), insanın anlamlandırmaları olduğu noktadaki pratiğimiz nelerdir?

Ve 46-49 yılları arasında yayımlanmış Frisch'in "Günlükler"inden bir soruyla bitiriyorum;

"Birisine karşı, onun haberi olmadığı halde haksızlık yaptınız mı; bu yüzden kendinizden mi yoksa ondan mı nefret ediyorsunuz?" *Max Frisch, 'Günlükler'

İkinci romandaki kahramanın kendi kızına aşık olduğundan haberi yok ilkten Ebrulî, kısa bir evlilik yaşayıp da hamile eşinden ayrıldığında bebeğin son kertede aldırılacağına mutabık kalıyorlar ve Faber böyle bir çocuğun dünyaya geldiğinden habersiz olarak yıllar sonra bir gemi yolculuğunda öz kızıyla tanışıp aşık oluyor. Daha sonra da kızın hastalığından ötürü Anne ile karşılaşılınca ortaya çıkıyor olay.
Yani rastlantı bir bilim tutkunu insanı dahi "körlüğü" adına sorgulatabiliyor.
Yazgı'dan bahsederken mukadderattan bahsetmiyorum. Kadercilik de değil sorgulamak istediğim. Aslında her şeyi bilime dayandırmanın da bir nevi dogmatikleştirme ve tapınma olduğuna dair düşüncelerim var.
Aklım dağınık, dönerim konuya.
Katılımınız için teşekkürler Ebrulî.

bilim tarihi toplamda yani insanlık tarihinde küçük biryer işgal eder . konu üzerinde düşünmek gerek

Ben Ben'im

Denetimin türüne bağlı, bazılarını olaylar ve koşullar beliyorken bazılarını tamamen biz belirleyebiliyoruz. Bu durumda zaman zaman denetlenebilir demeyi ben kendimce uygun buldum..
İkincisi değerlerin nasıl oluştuğunu ve gelişimin sürecimizin ne kadar değiştiği konusunda ki kuşkularımdan kaynaklı -onaylamasamda- adam öz kızına bile bile aşık da olabilir diyorum belki aşkın tanımlanma biçiminden kaynaklı düştüğümüz bir yanılgı bile olabilir.Bilimsel ya da mistik çözümler yetersiz kalıyor bana göre...

soruya gelince;

Tabii ki yaptım. Ben planladım, kendimce onayladım, katagorize ettim ama sormadım. Yanıt olumsuz olunca kendi kurmacam içinde sürüklenip karşımdakine terbiyesizlik yaparak suçladım..

genel olarak yaptığımız bir şey, şuna benzer bu, birine aşık olursun onun haberi yoktur. çok da tanımıyorsundur. Kendince ölçer biçersin, anlam katarsın, belki haketmediği, belki de hakettiğinin çok altında bir yerden değerlendirirsin iş eşittire geldiğinde uçurumları farkedersin ..En büyük aldatma aldanma biçimidir..haksızlıktır..
ben önce karşımdakine, sonra yaptığım eşekliği farkettiğimde kendime kızarım ama kendimden nefret edemem..insan müthiş birinden nasıl nefret eder der..konuyu sulandırmadan giderim..

ben soruyu doğru anlamış mıyım acaba..
sevgiler

Ağzımda Bal Gibi Tatlı Bir Türkü.
Bir İner Bir Çıkarım Bu Yokuşu