Norveç Örneği, Kadınları Yok Sayan Türkiye'ye Ayna Tutuyor

Türkiye'nin 123. sıraya yerleştiği toplumsal cinsiyet eşitliği sıralamasının tepesindeki Norveç'ten yazar Schoulgin, kadın mücadelesiyle kazanılan yasal korumanın ve bütün bunların gerçekleşmesini sağlayan demokrasinin önemini vurguladı.

"Norveç kadın-erkek eşitliği açısında özel bir ülke. Küçük bir örnek: Geçtiğimiz yıllarda farklı alanlarda çalışan ve yöneticileri kadın olan bin erkeğe, bu durum hakkında ne düşündükleri, ne hissettiklerini soran bir araştırma yayınlandı. Erkeklerin yüzde 38'i soruyu anlayamadığını söylemişti."

Şu an İstanbul'da yaşayan Norveçli yazar ve Uluslararası PEN yönetim kurulu başkanı Eugene Schoulgin, Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) 2008 Toplumsal Cinsiyet Eşitliği endeksinin ilk sırasına çıkan ülkesindeki durumu böyle açıkladı.

Türkiye, 130 ülkeyi kapsayan sıralamada geçen yıla göre bir miktar ilerleyip 2006 düzeyine geldi ve 123. sırada yer alabildi.

Ekonomik hayata katılım ve olanaklar, eğitime erişim ve bunun getirisi, karar alma mekanizmalarında temsil ve sağlık açısında kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği ölçen rapora göre ekonomik gelişmeyle cinsiyet eşitliği arasında ilişki var.

WEF başkanı Klaus Schwab, "İnsan kaynağının yarısını kullanmayan ülkeler rekabet potansiyelini de riske atıyor" dedi.
Yasal mücadele imkanı

Schoulgin, bianet'e, özel olarak Norveç, genelde de listenin üst sıralarını kaplayan Kuzey ülkelerinde eşitsizliğin az olmasını "demokrasinin gelişmişliği"yle açıkladı.

"Eşit temsili zorunlu kılan düzenlemeler uzun zamandır bu ülkelerde var. Bu sayede kadınlar yasal düzlemde hakları için mücadele edebilme, kararları değiştirebilme şansını buldular."

Sınıfsal farklılıkların görece az olmasının da etki ettiğini belirten Schoulgin, özellikle Norveç'te nüfusun azlığı nedeniyle kadınların da işgücüne katılımının kolaylaştığını; sosyal hayata katılım ve kadın mücadelesinin getirdiği yasal güvencelerle karar alıcı pozisyonlara gelebildiklerini söyledi.

"Ama eşit işe eşit ücret konusunda hala eksiklikler var. Bir de kamuda ve üniversitelerde, eğitim kurumlarında kadınlar öne çıkabilirken özel sektörde, finans sektöründe, endüstride görece daha geride bırakılıyorlar."

Kuzey ülkelerinde parlamentoda kadın temsilinin 50-50 olduğunu da vurgulayan Schoulgin, "Sırf bu konuda bile bakınca Türkiye çok erkek egemen bir yer" diye ekledi.
Türkiye'nin durumu

Türkiye, raporda ekonomik katılım konusunda 124, eğitimde eşitlik konusunda 108, sağlık ve yaşam beklentisi konusunda 88 ve karar mekanizmalarına katılımda 106. sırada.

İlköğrenimden yükseköğrenime giderken kadın-erkek eşitsizliği artıyor. Kadınların erkeklerden önde olduğu tek alan ortalama yaşam süresi.

İstihdama katılım oranı çok düşük, özellikle kamuda yönetici konumundakilerin sadece yüzde 8'i kadın.

Son genel seçimler sırasında kadınların güçlü kampanyasına rağmen parlamentoda kadın temsili yüzde 9'da kaldı. Hükümete sadece bir kadın girebilirken başbakan eşit temsil için yasal düzenleme taleplerini defalarca geri çevirdi. İstihdam politikalarında da kadınları geri plana itti. Projelerle birlikte ilerleme olmasına rağmen hala yüzbinlerce kız çocuğu eğitim sisteminin dışında.

Schoulgin, kadın-erkek eşitliği fikrinin yaygınlaşması için doğumdan itibaren her kademede hayata geçmesi gerektiğini vurguladı. Raporda da, uygun politikalarla eşitliğin kısa sürede sağlanabileceği söyleniyor.

"Erkeklerle eşit doğan kadınların, eşit derecede kaliteli eğitime erişebilemesi, eşit düzeyde istihdama katılıp eşit ücret alabilmesi gerekli. Zinciri bir yerinden koparınca gerisi gelmiyor, eşitsizlik büyüyor."

BİA Haber Merkezi - İstanbul
13 Kasım 2008, Perşembe
Erhan ÜSTÜNDAĞ

Mumineler de turban diye bağırarak hak aradıklarını
zannetmeye devam etsinler... Kadınlar müslümanlığın
cinsiyet eşitsizliğindeki etkisini sorgulayıp anlamadıkça
bu ülke daha uzun yıllar alt sıralarda yer alır, ancak pek
çok konuda alt sıralarda yer aldığımız için çoğunluk
bundan da rahatsızlık duymaz.

Müminlerin niyeti hak aramak olsaydı, buna önce yatak odalarından başlamaları gerekirdi... Mümineler kendilerine empoze edilen role pek bi kolay adapte oldular nedense...

Allahu teala öyle istiyormuş onlar ne yapsın, peygamberin canı hangi hatunu
çektiyse almış, gerektiğinde allah da ayet indirip elçisine yardım etmiş.
Evlatlığının karısına göz koyuyor ve herife ayet iniyor onu sana helal kıldık...
Bu mumineler hiç mi göremez bunları anlayamaz, kavrayamaz, diyesim geliyor,
demiyorum, öğrenilmiş çaresizliklerine kızamayız insanların, bu bir uzvun
eski haline dönmeyecek biçimde sakatlanması gibi tedavisi olmayan bir durum
sonuçta.