Jacques Derrida
Jacques Derrida, 15 Temmuz 1930 El-Biar'da, (Cezayir) doğdu; 8 Kasım 2004'te Paris'te öldü.
Fransız bir filozof, edebiyat eleştirmeni ve Yapısökümcülük olarak bilinen eleştirel düşünce yönteminin kurucusudur.
Yaşamı ve Felsefesinin Başlangıcı
Derrida'nın etkinliği yalnızca felsefeyle sınırlı olmamıştı. Özellikle 1960'lardan sonra yoğunlaşan siyasal konjonktür içinde ırkçılık karşıtı hareketlerde yer aldığı, Fransa'daki Cezayirli mültecilerin haklarını desteklediği ve ayrıca Soğuk Savaş dönemi Çekoslavakya'sının muhalif hareketlerini desteklediği ve bu nedenden 1982 yılında aynı ülkede tutuklanmış olduğu bilinmektedir. Körfez savaşı sırasında ise Alman filozof Jürgen Habermas'la birlikte Frankfurter Allgemeine'de kaleme aldıkları bir yazıda, dünya entelektüellerini ABD'nin Irak'a karşı giriştiği saldırıya tavır almaya ve Avrupa'nın dünyadaki yerini yeniden tanımlamaya giriştiği bilinir.
Paris'te Ecole Normale Superieur'de ve Sorbonne Üniversitesi'nde okudu. 1970'lerden itibaren Paris ve ABD'deki Johns Hopkins, Yale, Harvard, Kaliforniya üniversitelerinde akademik kariyerini sürdürdü. Geliştirdiği yöntem ve kavramlar edebiyat eleştirisinden sosyolojiye, kimlik sorunundan felsefeye bütün düşünsel alanlarda etkisini gösterdi ve sarsıcı sonuçlara yol açtı.
Michel Foucault, Gilles Deleuze, Fellix Guattari gibi ünlü Post-yapısalcı felsefe'nin ya da başka bir değişle yapısalcılık-sonrası-teorinin kurucu öncülerinden biridir.1960'lı yıllardan itibaren geniş bir entelektüel kesimin dikkatini çekmeye başladı, özellikle düşünce tarihine yönelttiği köktenci eleştiriler ve yazmanın (yazı'nın)doğasıyla ilgili teorik önermeleri önemsendi. J. J. Rousseau, Friedrich Nietzsche, Andre Gide, Paul Valery, Albert Camus gibi yazarları erken dönemde okuyan Derrida, Bergson ve Sartre etkisiyle felsefe çalışmalarına yönelmiştir. Bu yönelim sonrasında, sürekli felsefenin ve düşüncenin kıyılarında dolanacak, düşünce tarihi içinde geri alınması ya da yok sayılması olanaksız müdahaleler gerçekleştirecektir.
Yapısökümcülük denilen Derridacı yöntem, yani metnin derin yapılarını ayrıştırmayı hedefleyen yöntemsel yaklaşım edebiyat kuramı, dilbilim, felsefe, hukuk, sosyoloji, kültür kuramı, mimarlık gibi disiplinler başta olmak üzere birçok alanda yeni açılımlar getirdi.Onun çalışmaları köktenci bir şekilde, Platon’dan günümüze çeşitli ve karşıt eğilimlerle gelmiş olan metafizik felsefenin sorgulanması ve böyle bir sorgulama ışığında örneğin Marks, Freud ya da Nietzsche gibi düşünürlerin yeniden değerlendirilmesi olanağını sağladı.
Derrida'nın Bazı Eserleri
- De la Grammatologie,1967
- La Dissemination (Yayılım),1972
- Marges de la philosophie (Felsefenin Kıyıları),1972
- La verite en peinture(Resim olarak gerçek), 1978
- La cartepostale(Kartpostal), 1980
- Psyche, inventions de l’autre (Psyche, Ötekinin icatları),1987
- Du Droit a la philosophie ( Felsefe Hakkı Üzerine), 1990
- Apories(Açmazlar), 1996
- L’Autre cap (Öteki Hedef/Başka Baş),1991
Türkçeye Çevrilen Eserleri
- Marks’ın Hayaletleri,1993 (çev:A.Tümertekin, Ayrıntı yay.2001)
- Marks ve Mahdumları,2002 (çev.A.Tümertekin, Ayrıntı yay.)
- Şiir Nedir?, Babil yayınları, Ahmet Sarı / Abdullah Arslan
- Mahmuzlar/ Nietzsche’nin Uslüpları,Babil yay.
- Öteki Hedef/ Başka Baş, (çev.M.Başaran, Bağlam yay. 2003)
- Bağışlama ve Kozmopolitizm,2005 çev:Ali Utku - Mukadder Erkan Birey yay.
- Çile, (çev. Melih Başaran,Kabalcı yay.2008)
- İsim Hariç, (çev.Didem Eryar,Kabalcı yay.2008)
- Khora, (çev.Didem Eryar,Kabalcı yay.2008)
fuck the system!
|
Normal
