Emperyalizm yalnızca özel kesim kapitalizminin ürünü müdür?
D.05.2 EMPERYALİZM YALNIZCA ÖZEL [KESİM] KAPİTALİZMİN BİR ÜRÜNÜ MÜDÜR?
Esasen kapitalist emperyalizmle ilgilensek de, (Sovyetler Birliği, Çin vb. gibi) "sosyalist" denilen ulusların faaliyetlerini tartışmaktan kaçınamayız. Emperyalizmin kısmen giderek genişleyen büyük işalemiyle ortaya çıkan gelişmiş bir kapitalizmden kaynaklanan bir ekonomik temeli olduğu veriliyken, devlet kapitalist ("sosyalist") ulusların da emperyalist olmalarına şaşmamak gerekir. Devlet-kapitalist sistem, sermaye yoğunlaşmasının (tek büyük bir firma) mantıksal olarak en son noktasıdır. Büyük işalemi için geçerli olan baskılar aynen devlet kapitalist bir ulus için de geçerlidir (bakınız bir önceki kısım).
Bu veriliyken, devlet-kapitalist ülkelerin, daha küçük bir ölçüde ve biraz farklı nedenlerle olsa dahi, emperyalist faaliyetlere, maceralara ve savaşlara katılması şaşırtıcı olmaz. Rusya'nın uydularına karşı [izlediği] acımasızca siyasetten görülebileceği gibi, Sovyet emperyalizmi, halihazırda sahip olduğunu savunmaya, kendisi ile Batı arasında tampon bir alan yaratmaya daha eğilimliydi. Bu, Sovyetler Birliği'ndeki yönetici seçkinlerin nüfuzları altındaki ülkeleri sömürmeye çalışmayacağı anlamına gelmez. Örneğin, İkinci Dünya Savaşı'nı takip eden yıllarda, Doğu Bloku ülkeleri milyonlarca dolarlık savaş tazminatları ödemişlerdi. Özel kesim kapitalizminde olduğu gibi, "uydu devletler birer hammadde ve ucuz mamül mal kaynağı olarak görülmüştü. Rusya, uydularından dünya fiyatlarının altında mal ihraç ediyordu. Ve onlara dünya fiyatlarının üzerinde[ki fiyatlardan] ihracat yapıyordu." (Andy Anderson, Hungary '56, s. 25-6)
Sovyet seçkinleri, kendi çıkarlarına hizmet ettiği ve (başka bir seçenek bırakmayan ABD baskısının yanısıra) Sovyet nüfuz alanı içerisine dahil oldukları müddetçe "anti-emperyalist" hareketlere destek de oldu. Stalinist partiler yerel yönetici sınıfın yerini alır almaz, sözde "sosyalist" uluslarla hem yerli hem de Rus yöneticilerin faydasına olacak ticari ilişkileri şekillendirildi. Benzer şekilde ve aynı gereksinimlerden ötürü, Batılı Emperyalist güçler, kanlı yerli kapitalist ve feodal seçkinlerin kendi işçi sınıflarına karşı sürdürdükleri mücadelede --Sovyet saldırganlığına karşı "özgürlük" ve "demokrasi"yi desteklediklerini söyleyerek-- onlara destek oldular.
Söylemek gereksiz olsa da, uydu ülkelerdeki devlet kapitalist hakimiyetin biçimi ve içeriği, kendi ekonomik ve siyasi yapısına ve gerekliliklere bağlıdır --aynen geleneksel kapitalist emperyalizmin kendi gereksinim ve yapılarını yansıtması gibi. Farkın bir kısmı, merkezi planlamanın sebep olduğu kıtlıkları gidermek için bu ülkelerin mallarının yağmalanması gereğiydi (aksine, kapitalist emperyalizm malları ihraç etme eğilimindeydi).
Kapitalist hakimiyetin, uydu ülkelerin toplumsal ilişkilerinin pre-kapitalist biçimlerden kapitalist bir biçime dönüşmesine tanıklık etmesi gibi, "sosyalist" ulusların hakimiyeti de geleneksel burjuva toplumsal ilişkilerinin devlet kapitalist olanlar lehine ortadan kalkması anlamına gelmektedir. Böyleyken, emperyalizmin mizacı ve biçimi temelde aynıydı, ve her iki durumda da söz konusu yönetici sınıfın çıkarlarına hizmet eder.
Bu nedenle, emperyalizm özel mülkiyete dayanan devletlerle sınırlı değildir --devlet kapitalist rejimler de bunun suçlusudur. Her ikisi de azınlık yönetimine, emeğin sömürüsü ve bastırılmasına, ve elindeki kaynakları genişletme gereğine dayandığı için bu beklenen bir şeydir.
Çeviri: Anarşist Bakış
Kaynak: "D.5 - What causes Imperialism?", Anarşist Sıkça Sorulan Sorular.
fuck the system!
|
Normal
