Devlet müdahalesi sosyalist midir?
D.01.3 DEVLET MÜDEHALESİ SOSYALİST MİDİR?
Hayır. Liberter sosyalizm kendini özgürleştirme ve kendi faaliyetlerini kendinden yönetmek taraftarıdır. Bizim yerimize devletin hareket etmesini sağlamak bu ideallerin tam zıttıdır. Ayrıca, soru sosyalizmin intikam tanrıçasıyla [nemesis], devletçilikle bağlı olduğunu, ve sosyalizmin daha da fazla bürokratik kontrol ve merkezileşme demek olduğunu ima eder. Sosyalizmin devletle özdeşleştirilmesi, hem Stalinistlerin hem de kapitalist müdafilerinin her ikisinin de üzerinde anlaştıkları bir şeydir. Ancak, Kısım H.3'de göreceğimiz üzere, "devlet sosyalizmi" aslında yalnızca "devlet kapitalizmi"dir --dünyayı "tek bir büroya ve tek bir fabrikaya" dönüştürmek (Lenin'in ifadeleriyle). Aklı başında pek çok insanın bunu reddederek anarşistlere katılmasına şaşmamak gerekir. Eğer birisi patronlardan (örn. devlet) hoşlanmıyorsa, işinden bile ayrılamacağı bir sistemde kim çalışmak ister ki?
Devlet müdehalesinin "sinsi sinsi sokulan sosyalizm" olduğu kuramı, kapitalizmin bırakınız-yapsınlar ideolojisine yüzeysel değeriyle bakmakta, bunun bir gerçeklik değil bir ideoloji olduğunu kavramamaktadır. Kapitalizm, dinamik bir sistemdir ve zaman içerisinde evrim gösterir, ancak bu onun kuramsal başlangıç noktasından uzaklaştıkça, onun kendi asli doğasını yadsıdığı ve daha sosyalist bir hale geldiği anlamına gelmez. Kapitalizm devlet müdehalesinden doğmuştur; ve depresyonla sona eren çok kısa bir bırakınız-yapsınlar dönemi haricinde, varlığı daima devlet müdehalesine bağlı olmuştur.
Devlet müdehalesinin "sosyalist" olduğu iddiası keza kapitalizmdeki güç merkezileşmesi gerçeğini göz ardı eder. Gerçek sosyalizm gücü halka yeniden dağıtarak eşitler, ancak Noam Chomsky'nin belirttiği gibi, "aşırı eşitliksiz bir toplumda, hükümet programlarının eşitleyici olması da çok beklenmez. Aksine, özel güçlerce kendi çıkarları doğrultusunda tasarlanacakları ve manipüle edilecekleri beklenir; ve önemli ölçüde, bu beklenti gerçekleştirilmektedir." (The Chomsky Reader, s. 184). "Refah [sistemi] eşittir sosyalizm" bir saçmalıktır.
Benzer şekilde, Britanya'da, 1945'te İşçi Partisi Hükümeti tarafından ekonominin % 20'sinin (bunun en karsız olan kesimlerinin) millileştirilmesi sosyalizmin değil, yönetici sınıfın korkusunun bir sonucuydu. O zamanın Tory [muhafazakar parti üyesi] milletvekili olan Quintin Hogg'un söylediği üzere, "Eğer insanlara toplumsal reformlar vermezseniz, onlar size toplumsal devrim verecekler." Birinci Dünya Savaşı'nın ertesinde Avrupa genelindeki yakın devrimlerin hatıraları her iki tarafın da zihinlerinde tazeydi. Millileştirmeden hiç de "sosyalizm" olarak korkulmuyordu. O zamanın anarşistlerinin dikkat çektiği üzere, "kapitalistlerin gerçek görüşleri, Tory ön saflarından [liderlerinden] değil Borsa'nın durumundan ve sanayicilerin ifadelerinden görülebilir ... {ve bunlardan görüyoruz ki} mülk sahibi sınıf İşçi Partisi'nin sicilinden ve eğiliminden hiç de memnuniyetsiz değildir." (Vernon Richards (ed.), Neither Nationalisation nor Privatisation - Selections from Freedom 1945-1950, s. 9)
Peki, devlet müdehalesi konusunda biz anarşistler nerede duruyoruz? Çoğumuz (örneğin) devletin sağlık hizmetlerinin ve işsizlik yardımlarının, silah üretimine göre toplumsal açıdan daha faydalı olduğunu, ve anarşist bir çözümle karşılaştırıldığında "serbest piyasa" kapitalizminden daha iyi olduğunu düşünse de, genel olarak buna karşıyız. Bu, gerçekte işçi sınıfının kendi kendine yardım etmesini, karşılıklı yardımlaşmayı ve özerkliği zayıflatan devlet müdehalesiden mutlu olduğumuz anlamına gelmez. Yine, devlet müdehalesinin "toplumsal" mizacı sıkça babavaridir, "orta sınıf" (yani, mesleki/yönetsel tipler ve diğer kendinden menkul "uzmanlar") tarafından ve onun için yürütülür. Ancak, canlı bir anarşist karşı kültürün yaratılmasına değin, daha az şeytanı "desteklemek"ten başka pek bir çaremiz yoktur (ancak hata yapmayalım, bu bir kötülüktür.)
Bu, bu türden bir devlet "desteği"nin birçok şekilde, kapitalistler tarafından başlangıçta bizden çalınan güç ve emeğin bir kısmını kazanmanın bir aracı olarak kullanılabileceğini reddetmek değildir. Devlet müdehalesi, çalışan insanlara aksi duruma göre daha fazla seçenek sağlayabilir. Eğer devlet faaliyeti bu şekilde kullanılamıyor olsaydı, kapitalistler ve onların kiralık "uzmanlar"ının bunu zayıflatmak ve sınırlamak için bu kadar zaman harcamaları şüpheli olurdu. Kapitalist sınıf, kendi gücünü ve mülkiyet haklarını dayatmak için mutlu bir şekilde devleti kullanmaları gibi, çalışan insanlar da ondan umulabilecek faydayı sağlamak için ne yapabileceklerse onu yapmaktadırlar. Bunun böyle olması, anarşistleri refah devletinin ve diğer devlet müdehale biçimlerinin olumsuz yanları hakkında körleştirmez (anarşitlerin refah devletine ilişkin görüşleri için bakınız Kısım J.5.15).
Devlet müdehalesi ile ilgili bir sorun, Kropotkin'in gördüğü gibi, devletin toplumsal işlevleri içine almasının "kaçınılmaz bir şekilde, kontrolsüz, dar-görüşlü bir bireyciliğin gelişmesinin lehine olmasıdır. Devlet'e ait olan yükümlülükler sayısal olarak arttıkça, oransal olarak yurttaşlar da birbirlerine karşı olan yükümlülüklerinden kurtulmaktadırlar." (Mutual Aid, s. 183). Devlet "toplumsal işlevleri" söz konusu olduğunda, örn. Britanya Sağlık Hizmeti, kapitalizmin sebep olduğu toplumsal atomizasyonun bir sonucu olarak ortaya çıkmalarına karşın, bireyciliği, bu tip bir eylemin gerekliliğini ilk başta ortaya çıkaran kişisel ve toplumsal sorumluluk eksikliğini kuvvetlendirme eğilimine sahiptirler. (Topluluk ve toplumsal kendi kendine yardım etmenin biçimleri ile bunların tarihsel öncelleri Kısım J.5.16'da tartışılacaktır).
Millileştirilmiş endüstriler örneği devlet müdehalesinin sosyalist olmayan doğasının iyi bir gösteregesidir. Millileştirme, "yeni" rejime tabi olanlar için pek az bir iyileştirme sağlayarak, kapitalist bürokrasinin yerini devletinkinin almasıdır. Millileştirme, "gerçekten de yaratıcı sanayicileri diktatörce idari konumlara yerleştir"erek, "eski bireysel kapitalist sınıfı ... devlet kapitalizmini idare edecek yeni ve etkin bir yöneticiler sınıfına dönüştürüyordu." (Vernon Richards, Op. Cit., s. 10)
Anarşistler, iyileştirmeler elde edilmesi ve şu anda buradaki reformların savunulması için kendinden yönelimli faaliyetin ve doğrudan eylemin tarafındadırlar. Kendi başımıza grevler ve protestolar düzenleyerek, yaşantılarımızı iyileştirebiliriz. Bu, daha tercih edilir yasaların geçmesi ve daha az tercih edilenlerin reddedilmesi için doğrudan eylemi kullanmanın zaman kaybı olduğu anlamına gelmez. Hiç de öyle değil. Ancak, sıradan insanlar yasaları dayatmak için kendi güçlerini ve otkökü örgütlenmelerini kullanmadığı müddetçe, devlet ve işverenler hoşlanmadıkları herhangi bir yasayı ihlal etmekten onur duyacaklardır. Devlete güvenerek, piyasaya ve güç yoğunlaşmasına karşı toplumsal kendini korumanın içi boşaltılır. En sonunda, devlet verdiğini (veya vermek zorunda bırakıldığını) geri de alabilir, ancak bizlerin kendi kendimize yarattığımız ve işlettiğimiz şeyler daima bizim arzu ve çıkarlarımıza hizmet etmeye devam eder. Devletin refah [sisteminin] kapitalist sınıfın baskıları karşısında ne kadar incinebileceğini görmüştük, bu gerçeği görmeliyiz.
Çeviren: Anarşist Bakış
Kaynak: "D.01 - Why does state intervention occur?", Anarchist FAQs.
fuck the system!
|
Normal
