geçen sene işlediğimiz felsefe dersinden örnek vericem ben. hocamız sormuştu özgürlük nedir diye. biz de insanın istediğini yapabilmesi falan diye cevap vermiştik. istediğimiz şeyi yapmaksa şimdi isteseniz aya çıkabilir misiniz diye sormuştu. biz de haliyle çıkamayız dedik. o zaman özgür de değilsiniz sizin tanımınıza göre demişti. yapmada özgürlük yoktur çünkü istediğimizi istediğimiz an yapamayız. olmada özgürlük yoktur çünkü istediğimiz şey olamayız. ancak ve ancak tercihlerde özgürlük vardır. bir şeyi yapmayı ya da yapmamayı tercih edebiliriz. o şekilde veya bu şekilde yapmayı tercih edebiliriz. hayatta her şey en azından iki seçeneklidir. kendini zorunlu hissetsen dahi yapmamayı seçebilirsin. ama sonuçlarına da katlanmak gerekir. bu da sorumluluktur.