öMER Hayyamdan sonra(bence elbette) doğunun çıkardığı en büyük zirvelerden biridir Fuzuli. Ziya Paşa'nın güzel bir sözü vardır: Kabileyet dad-ı haktır(allah vergisi) her kula olmaz nasip/sad hezar(bin kere) terbiyye etsen bi-edep olmaz edip...
Şairlik bir bir sultanlık makamasıyla Fuzuli bunu kesinlikle hakeder. Shakespeare de Batının ender liriklerinden biridir. Her iki sanatçı da aşkın özgün felsefesini yorumlamıştır. Aşkın evrensel bir duygu/algı olması sebebiyle tüm anlatılarda ortak bir taraf vardır aslında. İnsan dediğimiz organizmanın olduğu her yerde benzer gerçeklikler oluşacaktır.

Edebiyatın kullandığı temel temalara baktığımızda (ölüm, aşk, ayrılık, ihanet...) bu kavramların işlenişi ve yorumlanışında belirli ortaklıklar görülecektir. Farklılıkları yaratan kültürel göstergelerdir. Romeo julieti bulduğu yerde şapur şupur öperken Mecnun Leyla'nın yüzüne bile bakmaya kıyamaz mesela Adı üzerinde o bir mecnundur. Mecnun delirmiş olan demektir Arapçada. Leyli ise karanlık, gece.
Bir delinin geceye baktığında aklından geçebilecekleri düşünebiliyor musun Belki de içinden geçenler için utanıyordu, aşk bahane

Leyla ve Mecnun anlatısı doğu kültürlerinde çok eski bir anlatıdır. Fuzuli'den önce de onlarca Leyla ve Mecnun yazılmış; ancak birçok edebiyat tarihçisi ve tenkitçisi en güzelinin Fuzuli'nin anlatısı olduğu noktasında ortaktır. Romeo ve Juliet'in de epey eskilere dayanan bir mazisi olduğunu söyleyenler vardır, yani benzer anlatılar daha önce de mevcuttur.

Edebiyat kelimeler ve mazmunlar(kalıplaşmış, sembolik ifadeler) üzerine kurulu bir anlatı sanatıdır. Bir esere edebilik vasfını kazandıran temel gösterge nasıl kurgulandığı ve ifade edildiğidir. Edebi olana daha iyi nüfuz edebilmek için kelimelerle, anlatım teknikleriyle ve teknik unsurlarla aranın iyi olması gerekir. Bunun ya iyi ve kaliteli eserleri sürekli okuyarak yada hem okuyup hem de bu işin teknik eğitimini alarak yapabilirsin. Öncelikle okuma azmin için seni tebrik ediyorum. Eğer bulabilirsem mutlajka o karşılaştırmayı- en azından bir kısmını- burada yazacağım...