İnananlar için bu dediklerinizin geçerliliği olabilir Erdoğan, ama nedense bu kez birbirimizin dediklerini anlayamadık; ben İslam'ın ya da herhangi bir dinin ne yüce olduğunu yahut olmadığını inananlarla konuşmam, o inançla zaten ilkten normlaştırmışlardır, ötesine atlamak mümkün değildir. Sizin de bunu sitede -defaatle- konuşmayacağınızı okumuştum. Kimse dinsizliğin yahut dindarlığın misyonik görevini üzerinde hissetmemeli.

Lakin İslam -yahut da tüm dünyada dalga dalga yayılan din- tacirlerinin, yine bizzat din üzerinden kadına biçtiği rôl modeli konuşuyoruz burada. Husûsiyetle de ülkemizde olanını.

Doğal olarak inandığınız dini yüceltiyorsunuz; ve daha evvel de fikirlerinizden istifade ettiğim üzre erklerin elinde araçlaşmış dinden değil gönülden yaşanan dinden tarafsınız; görece ideal dindar gibi.

Yine de İslam modelinde kadının rôlüyle ilintili yaklaşımım sizden yanıt bulamadı. Tüik'in işsizlik oranlarına göz atınız, rakamlar (her ne kadar resmî de olsa, özellikle ekonomiyle ilgilenenler gizli işsizliği de göz önünde bulundururlar okurken tabloları) kadının son 10 yılda iş hayatından uzaklaştırıldığını ifade ediyor. Bunu yalnızca "türban"a bağlamak elbette hakkaniyetsiz olur, türban yalnızca görünen kısmı. Cumhuriyet'in başlangıcında kadına iş hayatına dahil olması adına kimi "pozitif" ayrıcalıklar tanındı; mevcut hükümetin başbakanı ise kadına böylesi bir ayrımcılığı kelime oyunlarıyla geçiştirme kurnazlığını benimsiyor. Bilinçsiz kadınlar bir "kimlik" bulmanın kaygısıyla, eğitim alıyorlar ama bilinçlenemiyorlar; bu genelleme değildir, istisnalar da elbette çıkıyor aralarından. Lakin "çalışan kadın aldatır" çıkışıyla müftünün benimsediği fikir bu "ılımlı islam" modelinin benimsediği modelin dillendirilmiş halidir olsa olsa. Büyük Engizisyoncu metninde İsa'ya bir yaklaşımı vardı Zosima'nın "Binlerce, on binlerce kişi göğün ekmeği uğruna senin ardından gitse bile, ölümlü dünyanın nimetlerinden geçemeyen milyonlarca insan ne olacak?" diyordu. Ben de size uyarlayayım haydi dini gönülden inanan bir küçük grup için çok muteber kıldık, faidelerini yücelttik, ya diğerleri? Çalışma hayatından ötelenen kadının birikimli lakin bilinçsiz, yetenekli lakin bunu kullanacağı alan ev içi olan düzen olması; kadını ikinci sınıflıktan kurtarabilmeye yetecek mi?
Türbansa büyük aysbergin yalnızca görünen tepesi.