Ben evrenselliği büyük bir şablon olarak algılıyorum . Açıkçası 20 yy. ile birlikte bırakalım kütür ve sanatsal değerler alanını , evrenin kendi kanunlarının bile evrensel olmadığını yani farklı katmanlara bölünmüş olduğunu görüyoruz . Evrenin "çok küçük" katmanlarındaki yasaları, "çok hızlı" ya da "çok büyük" katmanlarındaki yasaları birbirlerinden ciddi oranda ayrışmış fizik kanunları ile iş görü-yormuş !

Matematiğin evrenselliği ve kesinliği bile 100 yıldan beridir sorgulanan birşeydir. Matematik felsefesini merak edenler bilirler ; matematiğin 20 yy. başı ile pek çok mitinin sarsılması sonucu matematiği sağlamlaştırmak adına "matematiğin temelleri"ni belirleme çalışmalarının nasıl hüsranla bittiğini ; artık hakim görüşün evrensel - tek bir "meşru" belit ve usavurum yönteminin olamayacağını savunduğunu ! ( "Hakim görüş" "evrensel" anlamında değil. )

Bunun yanı sıra "evrensel" bir müzik , evrensel bir resim (!?) , evrensel sanat, evrensel edebiyat , evrensel ahlaktan sözedilebilinir belki...ama bunların hepsi lafta evrensel şeyler bence. Ve laftan öteye gitmek için de hamle yapmamalı . Çünkü bu tek-tipleştirme çabasının daha makro bir denemesi olurdu diye düşünüyorum .