|
Vaazlarıyla ünlü din adamı ve şair John Donne, "Kanonizasyon" adlı şiirinde zındıkça bir iş yapar: Kanon sözcüğünün dini anlamını tersyüz ederek tümüyle cinsel bir coşkuya mal eder "Allah rızası için, kapa çeneni de sevişeyim" diye toplumun saygın ya da saygınlık taslayan kişilerine seslenerek başlayan bu şiirinde john donne, sevişmenin kime zararı olduğunu sorar...
Askerler savaşta, avukatlar mahkemelerde kavga ederken, o yalnızca sevişmek istemektedir... Ve sevgilisiyle sevişmelerini çok olağandışı bir eğretilemeyle kanonize eder, yani, kutsallaştırır: "İsterseniz onu ve beni birer sinek olarak görün," der... "Ya da bir kartal ve güvercin, o da olmazsa öldükçe küllerinden doğan zümrüdüanka kuşu(onyedinci yüzyıl ingilizcesinde ölmek aynı zamanda sevişmek de demektir, çünkü o zamanlar her sevişmenin insan ömrünü bir gün tükettiğine inanılırmış)... Ve "her sevişme bir tükenişse, biz de öyle aşkla tükeniriz... Ve eğer azizlerle birlikte gömülemezsek, şiir ve şarkıların dizeleriyle yapılmış odalarda kanonize oluruz..."
Tensel aşka yapılan bu övgü, kanonizasyon eğretilemesiyle sunulunca, kanon kavramının ne kışkırtıcı bir kavram olabileceğini gösterir...
Kaynak:
Edebiyat Kanonları...
Kitap-lık Dergisi, Ocak 2004 -Jale Parla-
Zaman zaman sahaflardan eski mecmuaları toplar ve karıştırırım gönlümce; kitap-lık dergisinin bu sayısı kanon kavramı için ayrılmıştı oldukça ilginç bir konu olduğu kadar John Donne şiiri de bir o kadar güldürmüştü beni...
Düşününki yaşadığı çağda nasıl bir şiirdir o şiir ve bugün bile din adamlarını çileden çıkarabilecek düzeyde...
Schopenhauer, Nietzsche, Cioren, Pavese ve envai çeşit kötümserleri benim gelişime hazırlık yapan müritler olarak görüyorum...
|